سرباز، سرزمین میوه‌های استوایی

شهرستان سرباز در استان سیستان و بلوچستان و در فاصله ۵۲۰ کیلومتری جنوب زاهدان قرار گرفته است. نام سرباز ریشه‌ای بلوچی دارد. رود سرباز و کوهستان‌های منطقه هویت اصلی این اقلیم را به‌وجود آورده‌اند.
شهرستان سرباز از چهار بخش کلات سرباز، راسک، پیشین و پارود تشکیل شده و راسک بخش مرکزی این شهرستان است. این شهرستان از شمال به سراوان و ایرانشهر، از شرق به پاکستان، از جنوب به بندر چابهار و دریای عمان و از غرب به نیک شهر محدود می‌شود.

سرباز کجاست؟

درختان بلند قامت پاپایا
درختان پاپایا در روستای حاجی آباد کیشکور | عکس از: احسان موسوی
بیشتر روستاهای سرباز در کنار رودخانه‌ی دائمی سرباز ساخته شده‌اند و هریک حال و هوایی خاص دارند. رود سرباز کم‌آب است و در فصل کم‌آبی به جوی آبی کم‌عمق شباهت پیدا می‌کند اما همین رودخانه‌ی کم‌آب در فصل بارش‌های شدید، به رودی خروشان و سیلابی تبدیل می‌شود. این تغییر را می‌توان از بستر پهن رود تشخیص داد. تماشای غروب در کنار رودخانه‌ی سرباز، رگ حیات‌بخش منطقه، یکی از پیشنهادهای به‌یادماندنی در سفر به سرباز است. اگر خوش‌شانس باشید و با ساکنان محلی همراه شوید می‌توانید زیباترین و بکرترین مناظر طبیعی منطقه را با معرفی محلی‌ها پیدا کنید و ببینید. 
معرفی روستاهای مشابه در ایران:
 
رود سرباز در میان کوه
رود سرباز در پیچ و تاب کوه‌ها و دره‌ها | عکس: احسان موسوی
اگر از شمال استان به منطقه‌ی سرباز وارد شوید، اولین شهر پیش رو، کلات سرباز است. کلات سرباز مرکز تجاری و اداری تمام روستاهای منطقه است. اداره‌ها و بازارهای منطقه نیز در کلات سرباز بنا شده‌اند. روزهای این شهر پر رونق است. بروبیایی دارد؛ با بازارهایی رنگارنگ از کلاف‌های خوش‌آب‌و‌رنگ و دیگر مایحتاج روزمره‌ی مردم. ولی شب‌ها با بازگشت مردم به روستاها، شهر کوچک کلات سرباز هم به خواب می‌رود.
به دلیل کوهستانی بودن منطقه، زمین ساخت‌وساز در کلات سرباز، کم است و ساختمان‌های چند طبقه زیاد به‌چشم می‌خورد.
لحظه غروب اطراف رود سرباز
لحظه‌ی غروب آفتاب در کنار رودخانه سرباز در نزدیکی روستای کَجدَر | عکس از: احسان موسوی
دیدن خانه‌ها از قلعه سرباز یکی از دیدنی‌های این شهر است. اما از آن‌جا که قلعه به پاسگاه نیروی انتظامی مشرف است، حتما پیش از رفتن به آن‌جا باید با نیروی انتظامی هماهنگ شوید. قلعه سرباز در دوران قاجار بنا شده و در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
یکی دیگر از دیدنی‌های کلات سرباز، موزه‌ی کوچک مردم‌شناسی آن است که اصلی‌ترین اشیاء آن دست‌بافت‌ها و لباس‌های رنگارنگ و زیبای محلی این منطقه است. 
از سرباز می‌توان راهی روستاهای کوچک منطقه شد و از دیدن طبیعت زیبا و هم‌صحبتی با مردم شریف منطقه لذت برد.
بازار شهرستان سرباز
بازار رنگارنگ کلات سرباز| عکس از: مهسا پایان

سرزمین میوه‌های استوایی ایران کجاست؟

محصول باغ‌های موز سرباز در استان سیستان و بلوچستان، موز کوچک شیرینی است که در اواخر زمستان به بازار می‌آید.
قدم زدن در باغ‌های موز و دیدن شکوفه‌های بزرگی که به میوه موز تبدیل می‌شود از دیگر جاذبه‌های این منطقه است.
گل موزه
گل موز در نزدیکی روستای حاجی آباد کیشکور| عکس از: احسان موسوی
پاپایا (به زبان محلی خربزه درختی) یکی دیگر از میوه‌های شگفت‌انگیز این منطقه است. درختی باریک و بلند که در بالای آن این میوه‌های خربزه شکل می‌رویند. برداشت این محصول هم مانند ظاهرش جالب است. زمانی که میوه‌ها می‌رسند، بومیان با چوب‌های بلندی به آن‌ها ضربه می‌زنند تا به زمین بیفتند.
 
میوه رسیده پاپایا
پاپایای رسیده | عکس از: مهسا پایان
میوه‌ی حیرت‌انگیز و خوش‌طعم بعدی گوآواست. یک میوه‌ی گرد با پوستی سبز و درونی صورتی‌رنگ و بسیار خوش‌مزه که محلی‌ها به آن زیتون می‌گویند. گوآوا مزه‌ای خاص و فوق‌العاده دارد. همه‌ی اجزای این میوه خورده می‌شود و هیچ جزئی از آن دور ریخته نمی‌شود. گوآوا کمی از گردو بزرگ‌تر است.
گوآوا میوه استوایی سرباز
گوآوا | عکس از: احسان موسوی
یکی دیگر از میوه‌های استوایی این منطقه چیکوست. درخت چیکو، ساپودیلا نام دارد. میوه‌ای قهوه‌ای رنگ که اگر نرسیده باشد طعمی گس دارد.
انبه هم از محصولات اصلی منطقه سرباز است. انبه‌های کوچک محلی که بومی‌ها با آن ترشی‌های معروف سرباز را درست می‌کنند. اگر به سرباز سفر می‌کنید خرید انواع ترشی‌های محلی و میوه‌های تازه را در حاشیه جاده‌ی روستای پیردان فراموش نکنید.
ترشی محلی انبه
ترشی محلی انبه، روستای پیردان | عکس از: احسان موسوی
روستای حاجی آباد کیشکور، یکی از روستاهای سرسبز سرباز است که به همت مردمانش از باغ‌های میوه‌ی متنوع و رنگارنگ پر است و برای مسافرانی که آشنایی کم‌تری با میوه‌های استوایی دارند، بسیار جذاب خواهد بود.

سنگ‌نگاره‌های سرباز

سنگ نگاری توسط کودکان
کودکان روستای کجوم در کنار سنگ‌نگاره‌ها | عکس از: احسان موسوی
یکی از دیدنی‌ترین جاذبه‌های این منطقه سنگ‌نگاره‌های سرباز است. کشف سنگ‌نگاره‌ها و تفسیر نقش‌های حک شده بر آن‌ها از دیرباز همچون پاسخ دادن به یک معما برای انسان‌ها جذاب و شگفت‌انگیز بوده است. نقش‌هایی از حیواناتی چون بز یا تصاویری از زنان و مردان که حاصل انگاره‌ها و خیال بشر قدیم بوده است، در میان سنگ‌نگاره‌های این منطقه دیده شده‌اند. در نزدیکی روستای کجوم کلات سرباز، در کنار رودخانه‌‌ چندین سنگ‌نگاره وجود دارد که تاریخ و زمان مشخصی نمی‌توان برای آن تعیین کرد. اگر پیدا کردن این آثار برای‌تان دشوار بود، می‌توانید از بچه‌های روستای کجوم برای یافتن‌شان کمک بگیرید و البته بعضی از این نقش‌ها هم حاصل دست خلاقیت بچه‌های روستاست.
سنگ نگاری در روستای کجوم
سنگ‌نگاره‌های روستای کجوم |عکس از: احسان موسوی

کجا بمانیم؟

با خاطری آسوده به سیستان و بلوچستان سفر کنید. این‌جا به لطف مردمان نجیبش سرشار از آرامش و امنیت است. سرباز هم همچون دیگر مناطق دیدنی ایران در روزهای تعطیل نوروز ستاد اسکان نوروزی دارد و امکان اقامت در مدارس شهرستان سرباز برای مسافران فراهم شده است. اما در سایر روزهای سال هم می‌توانید با کمی پرس‌وجو اتاقی را برای اقامت خود در یکی از روستاهای منطقه بیابید.

سرباز را چه چیزی خاص‌تر می‌کند؟

سایت پرورش ریوکوکش
سلطان رود سرباز، گاندو در سایت پرورش ریکوکش |عکس از: احسان موسوی
آیا چیزی درباره‌ی تمساح پوزه کوتاه ایرانی یا گاندو شنیده‌اید؟ رودخانه‌ی سرباز زیست‌گاه گاندو یا تمساح پوزه کوتاه ایرانی است. پس از ساخت سد و کم‌آبی رودخانه، بیشتر گاندوها به پشت سد مهاجرت کرده‌اند و اکنون گاندوهای زیادی در پشت سد پیشین زندگی می‌کنند. برای دیدن تمساح‌ها در طبیعت باید به دیدن سد پیشین بروید و اگر شانس یارتان باشد، گاندوها رخ نشان می‌دهند و می‌توانید از نزدیک ببینیدشان. برای بازدید از سد پیشین باید از اداره آب و فاضلاب منطقه مجوز بگیرید.
 افزون بر رودخانه‌ی سرباز برخی از روستاهای منطقه‌ی جکیگور هم زیست‌گاه گاندوها به شمار می‌آیند و مردم محلی سالیان سال است که زندگی در کنار آنها را به زیبایی آموخته‌اند و وجود آن‌ها را برکت زندگی می‌دانند. یک راه آسان دیگر برای بهتر دیدن این تمساح شگفت‌انگیز بازدید از سایت پرورش ریکوکش در جاده جکیگور به چاربهار است.
باغ موزه سرباز
باغ موز در نزدیکی روستای حاجی آباد کیشکور | عکس از: صالح شاهی

چه بخوریم؟

غذاهای محلی این منطقه به دلیل نزدیک بودن به مرز پاکستان به غذاهای این کشور شباهت زیادی دارد. معروف‌ترین خوراکی سرباز غذایی به نام کَرایی است که با تکه‌های مرغ و ادویه تند پاکستانی تهیه می‌شود. این غذا را هم می‌توان با برنج و هم به صورت خوراک سرو کرد. اگر به چشیدن خوراکی‌های محلی علاقه‌مندید یادتان باشد که این غذا کمی تند است.

از چه مسیری به سرباز برسیم؟

اگر سفر به نقاط دیدنی استان سیستان و بلوچستان را از زاهدان شروع کرده‌اید، ابتدا باید راهی ایرانشهر شوید و از آن‌جا جاده سرباز را پیش بگیرید. اگر قصد دارید با اتوبوس سفر کنید، می‌توانید اتوبوس‌های زاهدان به راسک را که همه روزه در این مسیر رفت‌وآمد می‌کنند، برای سفر به سرباز انتخاب کنید.

سخن آخر

در این مقاله به معرفی شهرستان سرباز و و جاذبه های دیدنی آن پرداختیم. همچنین با سفر به این شهرستان شما می‌توانید تمام میوه های استوایی که در شهرهای دیگر به گونه ای نایاب بوده را به راحتی پیدا کنید. در گذشته مطالب ۷ میوه پاییزی را که باید در شهرهای خودشان امتحان کنید و انار خوری پاییزی در سیاب کوهدشت را منتشر کردیم که مطالعه آن‌ها می‌تواند برای شما جذاب باشد.
 
 
مطالب مرتبط :

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

back to top