موزه ایران باستان، از سی تیر تا پرفسور رولن

آن‌قدر که گردشگران خارجی موزه‌ی ملی ایران را دیده‌اند، ایرانی‌ها و تهرانی‌ها به تماشای آن نرفته‌اند! البته این موضوع در مورد تمام موزه‌های مشهور دنیا و مردم کشورهایشان صدق می‌کند. از طرفی تهرانی‌ها محلی را که موزه‌ی ایران باستان در آن قرار گرفته بهتر از خود موزه به یاد می‌آورند و آن هم به‌خاطر غذاخوری‌های خیابان سی تیر است! سخن کوتاه این‌که این مهم‌ترین گنجینه‌ی باستانی و تاریخی ایران هنوز برای خیلی‌ها شناخته‌شده نیست؛ می‌خواهیم با هم به تماشای موزه‌ی ایران باستان بنشینیم. پیش از ورود به موزه‌ی ایران باستان باید بگوییم موزه‌ی ملی ایران شامل دو بخش ایران باستان و موزه‌ی دوران اسلامی است.

موزه ایران باستان در یک نگاه

نمایی از ساختمان موزه ایران باستان

این موزه مجموعه‌ای ارزشمند شامل بیش از سیصدهزار شیء از دوران پارینه سنگی و نوسنگی تا دوران اسلامی است که در دو بخش و دو ساختمان مجزا -در قلب تهران- قرار گرفته و یکی از «بایدببینید‌های» تهران را به وجود آورده است. سرستون تخت جمشید، مرد نمکی زنجان، مجسمه مرد پارتی، ریتون بالدار، گاو ایلامی، بانوی هفت‌‌هزارساله‌ی تهران و اولین چشم مصنوعی جهان که در شهر سوخته‌ی سیستان و بلوچستان کشف شده، تنها تعدادی از مشهورترین آثار موزه‌ی ملی ایران است که در یک گشت نیم‌روزه می‌توانید ببینید.

آثار و گنجینه‌های موجود در موزه

داخل موزه و آثار باستانی آن
عکس از: سایت موزه ایران باستان

در موزه‌ی ملی ایران آثار و گنجینه‌هایی با قدمت بیش از ۸۰۰ هزار سال و حتی تا ۱ میلیون سال نیز وجود دارد. یکی از معروف‌ترین آثار باستانی که در این موزه نگهداری می‌شود، از قدیمی‌ترین آثار دست‌ساز بشر -مربوط به دوران پارینه‌سنگی-با بیش از یک‌میلیون‌سال قدمت است که بر زندگی انسان‌ در فلات ایران تاکید می‌کند. از دیگر اشیاء موزه می‌توان به دربند و گنج پر که مربوط به اکتشافات استان گیلان است اشاره کرد.
موزه‌ی ایران باستان دارای ۱۳ بخش مختلف است؛ بخش پیش از تاریخ، تاریخ اسلام، مُهر و سکه و کتیبه بخش‌های محبوب موزه را تشکیل می‌دهند. پلکان تخت جمشید، سَرستون تخت جمشید، سردار اشکانی و تندیس مصری داریوش بزرگ از آثار باستانی نام‌آشنای این موزه‌اند که آوازه‌ی‌ جهانی دارند. یکی از جالب‌ترین آثار باستانی که پیشنهاد می‌کنیم حتما آن را ببینید تندیس مرد نمکی ۱۷۰۰ ساله است که در سال ۱۳۷۲ در معدنی -حوالی استان زنجان- یافت شد.
نکته‌ی قابل توجه در مورد این موزه این است که بسیاری از آثار –مانند برخی تابلوهای نقاشی یا آثار آهکی حساس به پرتو- در معرض دیدِ عموم قرار ندارند و در مخازن مخصوص اشیاء باستانی نگهداری می‌شوند.

تاریخچه موزه باستان ایران

برای کشوری مانند ایران که پیشینه‌ای طولانی و تاریخی سرشار از معماری، هنر و تمدن دارد عجیب نیست که میلیون‌ها شیء قدیمی و با ارزش از دوره‌ها و سلسله‌های مختلف در گوشه‌گوشه‌اش یافت شود. مانند بیشتر نقاط دنیا اولین موزه‌ها در ایران شخصی بوده‌اند؛ همان‌هایی که پادشاهان کهن نگهداری می‌کرده‌اند و شاید یکی از قدیمی‌ترین و گران‌بهاترینِ آنها مربوط به دوران نادرشاه بوده که پس از غارت هندوستان، به ایران آورده شده است. مرتضی قلی خان هدایت اولین کسی بود که در سال ۱۲۹۵به فکر ساختن موزه‌ی عمومی، متمرکزنمودن آثار قدیمی و تشکیل اداره‌ی عتیقات افتاد که البته به گفته‌ی تاریخ تلاش‌هایش به جایی نرسید.
آن سال‌ها حضور برخی اروپاییان در کشف آثار باستانی ایران، توجه بیش‌از‌پیش بیگانگان را به باستان‌ شناسی ایران معطوف کرد و در این میان باستان ‌شناس مشهور فرانسوی به نام ژاک دمورگان (Jacques de Morgan) از همه تاثیرگذارتر بود؛ او بود که در جست‌و‌جوهای باستان‌شناسی‌اش به وجود نفت در قصرشیرین پِی بُرد. در نتیجه‌ی فعالیت‌های دمورگان تصمیم گرفته شد موزه و کتابخانه‌ی انحصاری باستان‌شناسی در ایران تاسیس شود. انجام این پروژه به‌خاطر فرانسوی بودن ژاک دمورگان به یک معمار فرانسوی به نام آندره گُدار (André Godard) -با همراهی ماکسیم سیرو (Maxime Siroux )- محول شد.
آندره گدار با کمک دو معمار ایرانی سعی کرد معماری اصیل ایرانی را با طبیعت تلفیق کند؛ وجود حیاط و فضای سبز در محیط داخلی ساختمان به خوبی گویای این موضوع است. دو معمار ایرانی به نام‌های حاج عباسعلی معمار و استاد مراد تبریزی پیشنهادی منحصر‌به‌فرد ارائه کردند: ساخت سَردر ورودی عمارت به شکل ایوان کسری برای تطابق بیشتر نمای داخلی و خارجی موزه.  در سال ۱۳۱۶ خورشیدی موزه‌ی ایران باستان به صورت رسمی افتتاح شد. در سال ۱۳۷۵ اشیاء، آثار و گنجینه‌های اسلامی به‌دست‌آمده به یک ساختمان مجزا در کنار ساختمان موزه‌ی ایران باستان انتقال داده شد و نام موزه‌ی دوران اسلامی به آن ساختمان اختصاص یافت.

بیشتر بخوانید :   ورزشگاه آزادی، خاطرات روزهای فراموش نشدنی ایرانیان

معماری و ساختار موزه

سردر ورودی موزه ایران باستان
عکس از: سایت موزه ایران باستان

ورودی این موزه را می‌توان به عنوان یکی از عجایب هفتگانه در نظر گرفت؛ شکل طاقچه‌ای خارق‌العاده، انحنای یک‌دست و برافراشته‌شده با آجرهای قرمز رُسی که نماد معماری اصیل ایرانی است نوید آن را به شما می‌دهد که سفری کوتاه و خاطره‌انگیز را در دل تاریخ ایران آغاز نموده‌اید؛ با طی‌کردن متربه‌متر این بنا می‌توانید قرن‌به‌قرن تاریخ و تمدن کشورمان را مانند یک کتاب ورق بزنید و بی چشم برهم گذاشتن لذت ببرید. موزه‌ی سه‌طبقه‌ای ایران باستان با داشتن مساحتی به وسعت ۱۱۰۰۰ مترمربع و زیر بنای ۲۷۴۴ متری، توانسته آثار بسیاری را در دل خود جای دهد. معماری موزه به سبک کهن –دوره‌ی ساسانی- ساخته شده تا بتواند محیطی باستانی را در ذهن مخاطبان تداعی کند.

بازدید از موزه ملی ایران

نمای داخلی از گالری های موزه
عکس از: سایت موزه ایران باستان

موزه ایران باستان را می‌توان به سه قسمت برای بازدید عموم تقسیم کرد:
– ورودی موزه از چند قسمت در طبقه‌های همکف و اول تشکیل شده و در این دو طبقه سالن نمایش، دفتر موزه، سالن نشست و کتابخانه قرار دارد.
– حیاط موزه که بین سالن‌های اصلی موزه و همچنین قسمت ورودی قرارگرفته است.
– سالن‌ها یا همان قسمت اصلی موزه که آثار و گنجینه‌ها در آن به نمایش درآمده‌اند. این قسمت از هفت دوران تشکیل شده است:
· دوران پارینه‌سنگی
· دوران نوسنگی، مس و سنگ
· عصر مفرغ و عصر آهن
· دوران هخامنشی
· دوران سلوکی
· دوران پارتی
· دوران ساسانی
موزه در مجموع از پانزده سالن مجزا به وجود آمده است. نکته‌ی جالب توجه اختصاص بیشترین فضا به دوران نوسنگی، مس و سنگ است – پنج سالن به این دوران اختصاص دارد.

بیشتر بخوانید :   کاخ سعد آباد، عمارتی باشکوه در شمال تهران

قیمت بلیط ورودی و ساعات بازدید موزه ایران باستان

ساعت‌های بازدید شش ماه اول سال از ۹ صبح آغاز می‌شود و تا ۷ بعدازظهر ادامه دارد. ساعت بازدید موزه‌ی ایران باستان در شش ماه دوم سال از ساعت ۹ صبح تا ۵ بعدازظهر است. قیمت بلیط بازدید بخش ایران باستان ۵۰۰۰ تومان و قیمت بلیط بخش هنر اسلامی ۳۰۰۰ تومان است. این مبلغ برای گردشگران خارجی به ترتیب به ۳۰۰۰۰ تومان و ۲۰۰۰۰ تومان افزایش می‌یابد. همچنین امکان ثبت‌نام برای بازدید گروهی روی سایت موزه ایران باستان در نظر گرفته شده است.

تاریخ های تعطیلی موزه ها و سایت های گردشگری در ایران

یک نکته مهم این که با توجه به مصوبه‌ی هیئت دولت تمام موزه‌ها و سایت‌های تاریخی ایران از جمله موزه‌ی ایران باستان در این شش روز تعطیلند:
۲۱ رمضان؛ شهادت امام علی(ع) و شب احیا
۲۸ صفر؛ وفات پیامبر(ص)
تاسوعا و عاشورای حسینی
۲۵ شوال؛ شهادت امام جعفر صادق
۱۴ خرداد؛ رحلت امام خمینی

چگونه خود را به موزه ایران باستان برسانیم؟

ایران باستان در خیابان امام خمینی، خیابان سی تیر، خیابان پروفسور رولن واقع شده و ساده‌ترین راه رسیدن به آن، مترو است. با خط ۱ مترو تهران در ایستگاه امام خمینی و در خط ۲ متروی تهران در ایستگاه حسن آباد پیاده شوید که نزدیک‌ترین ایستگاه‌ها به موزه هستند. از هر کدام از این ایستگاه‌ها با حدود ۱۰ دقیقه پیاده‌روی به موزه ایران باستان می‌رسید.

مطالب مرتبط :

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

back to top