پاییز گردی در سرپوشیده ترین روستای ایران

کوچه‌های پیچ در پیچ و مسقف، همسایگی با رودخانه پر آب زاینده رود، جلوه‌های رنگارنگ پاییزی، مردمانی مهربان و دوست‌داشتنی و هوای سرشار از اکسیژن خالص، بهانه‌های خوبی هستند برای به دست آوردن آرامش در یک روستای خاص و کمتر شناخته شده در حاشیه زاینده رود زیبا.
 

پاییز گردی در روستای یاسه چای شهرستان سامان

پاییز گردی در روستای سرپوشیده یاسه چای
نمایی از روستای یاسه چای در مجاورت زاینده رود | عکس از: عدالت عابدینی
روستای یاسه چای از توابع شهرستان سامان با ارتفاع حدود ۱۹۰۰ متر در استان چهارمحال و بختیاری است که در فاصله ۲۸ کیلومتری شهر سامان و ۵۰ کیلومتری شهرکرد واقع شده است. رودخانه پرآب و خروشان زاینده رودکه از شرق این روستا عبور می‌کند جلوه‌ای ویژه به آن بخشیده است. قدمت روستا به حدود ۴۰۰ سال قبل یعنی دوره صفویه باز می‌گردد. کوه‌های «قراولخانه» یا «سنگر» و «پلنگستان» مهمترین کوه‌های آن را تشکیل می‌دهند.  به طور میانگین ۸۰۰ نفر جمعیت دارد اما در زمستان و تابستان این رقم متغییر است. مردمانش هم به زبان ترکی قشقایی صحبت می‌کنند. 
 

وجه تسمیه یاسه چای

عکس کلی از نمای بام روستای یاسه چای
نمایی از روستای یاسه چای | عکس از: عدالت عابدینی
علت نام گذاری این روستا هم به موقعیت جغرافیایی آن باز می‌گردد. «یاسه چای» کلمه مرکب ترکی و به معنای جایی است که پهنای رودخانه زیاد می شود. «یاسو» به معنی «پهن» و «چای» به معنی «رودخانه» است. البته «یاسی» در زبان ترکی معنای «خوش منظر» هم می دهد که این کلمه هم می تواند صحیح باشد.
 

ناهمگونی خانه‌های جدید با بافت قدیم روستا

مسیرهای دسترسی روستای سرپوشیده یاسه چای
کوچه های سرپوشیده روستا | عکس از: عدالت عابدینی
جاده ای از میانه ی روستا می‌گذرد و آن را به دو قسمت تقسیم می‌کند. یک قسمت به سمت رودخانه زاینده رود منتهی می‌شود که بافت قدیمی روستا در آن قسمت واقع شده است. خشت و گل و سنگ، مصالح اصلی این نوع از ساختمان ها را تشکیل می‌دهد.
بخش دیگر، قسمت نسبتا جدید روستا است که در دامنه‌ی کوه  قرار دارد. خانه‌های جدید از آهن، سیمان، آجر، سنگ و گچ تشکیل شده‌اند که آنچنان همخوانی با بافت قدیم ندارند و تا حد زیادی از زیبایی آن می کاهند.

شهرت یاسه چای به عنوان روستای بدون کوچه

از بالای جاده، اشراف کامل به خانه های روستایی قدیمی وجود دارد و به طور کامل امکان مشاهده خانه‌ها به همراه حیاط آن‌ها وجود دارد. اما یک چیز عجیب در این جا وجود دارد. از آن بالا هیچ کوچه ای را نمی توان دید! گویی که همه خانه‌ها به هم راه دارند. این روستا در ظاهر،  فاقد هر گونه خیابان و معبر است، بنابراین عنوان «روستای بدون کوچه ایران» را به خود گرفته است. دارای کوچه های مسقف و دالان های قدیمی و بافت معماری خاص است که آن را به یک روستای هدف گردشگری تبدیل کرده است. در مجموع چهار دالان سرپوشیده  وجود دارد که درب همه خانه‌های روستا به داخل آنها باز می‌شود. بدون شک قدم‌زدن در این کوچه‌های تو در تو و دیدن خانه‌های قدیمی مهمترین جاذبه این روستا محسوب می‌شود.
مسیر اصلی این دالان به طول ۴۰۰ متر، شمال و جنوب روستای «یاسه چای» را به هم متصل کرده و پنج دالان فرعی، راه‌های ارتباطی خانه‌های بافت فدیم را به هم متصل می‌کند. دو دروازه اصلی هم در قسمت ورودی و خروجی  روستا وجود داشته است.
 

دلیل مسقف بودن کوچه‌های یاسه چای

مهمترین علت برای این چنین بافتی در درجه اول امنیت خانه‌های روستا بوده است و دلیل دیگر اینکه این سقف‌ها همچون ساباط‌ها می‌توانستند آنها را از سرما وگرما حفظ کنند. در گذشته این شکل از مهندسی در روستا باعث می‌شد تنها با بستن درب دالان ورودی، ورود افراد به روستا به ویژه در شب کنترل شود که این موضوع، امنیت را برای روستاییان به ارمغان می‌آورد. 
 

رواج برنج کاری در گذشته

شنیدن این موضوع که برنج کاری در این روستا سابقه زیادی در گذشته داشته شاید عجیب به نظر بیاید اما واقعیت دارد. سواحل زاینده رود و شهرهای حاشیه آن به مانند سامان و روستاهای اطراف یکی از مرغوب‌ترین برنج‌های ایران را ارائه می‌دهند که بسیار خوش‌پخت است. البته متاسفانه با احداث سد در قسمت های بالاتر روستا، برنجکاری کنار گذاشته شده است و مردم یاسه چای به باغبانی و کاشت درخت روی آورده‌اند.
 

سوغاتی های زاینده رود در حوالی سامان

به علت کوهستانی بودن و قرار گرفتن در کنار رودخانه، کار بیشتر مردم روستا باغداری است و عمده محصولات آنها گردو، بادام، هلو، انگور، آلوچه، زردآلو، گیلاس و سیب است. در نتیجه گردو، بادام، خشکبار و انواع میوه‌جات تر و خشک مهمترین سوغاتی‌های یاسه چای به حساب می‌آیند. اگر بخواهیم کمی تخصصی‌تر نگاه کنیم به طور کلی بادام‌ها به پنج دسته تقسیم می‌شوند که عبارتند از «بادام سنگی»، «بادام پوست کاغذی»، «منقا»، «مامایی» و «محب». بادام این روستا از نوع بادام مامایی است که از مرغوب‌ترین بادام‌هاست. اگر به این روستا سفر کردید حتما آش‌دوغ، بیریش‌توروک، آش‌رشته و کاچی را که از غذاهای سنتی منطقه است، امتحان کنید.
 

طعم دار کردن بادام تلخ

بادام سوغات روستای یاسه چای
بادام، محصول اصلی روستا | عکس از: عدالت عابدینی
زندگی روستایی سراسر هنر استفاده درست از نعمت‌های خدادادی است و تقریبا هر آنچه از زمین به دست می‌آید و هر محصولی که به دست روستاییان می‌رسد، استفاده می‌شود حتی بادام تلخ! شیوه جالبی در اینجا برای استفاده از بادام های هسته تلخ وجود دارد. به این صورت که ابتدا هسته های تلخ را در داخل آب جوش می ریزند و پس از چندین بار تعویض آب و خشک کردن این هسته ها، آن ها را با نمک تفت می دهند و مصرف می‌کنند.
 

خوردن یک وعده غذا در دو سال مختلف!

آبگوشت مخصوص روستای یاسه چای در شهرستان سامان
آبگوشت دوساله | عکس از: عدالت عابدینی
مردم روستای گردشگری یاسه چای رسمی دارند که یک وعده غذایی را در دوسال مختلف می‌خورند. به این صورت که بنا بر یک رسم قدیمی در هنگام نوروز، آبگوشت می‌پزند و پیش از تحویل سال آب آبگوشت و پس از تحویل سال، گوشت کوبیده آن را می‌خورند.
 

بهترین زمان سفر به این روستای سرپوشیده!

نمایی از روستای یاسه چای در پاییز
کوچه باغ های پاییزی یاسه چای | عکس از: عدالت عابدینی
در روزهای بهار شکوفه‌های زیبای بهاری را می توان به نظاره نشست و از عطر گل‌ها و شکوفه درختان مدهوش شد. تابستان فصل برداشت محصول است و برای فرار از گرمای شهر و خرید محصول تازه، زمان مناسبی برای سفر به یاسه چای است. در ایام پاییز شکوه پاییز جلوه ای زیبا به باغات و طبیعت رنگارنگ روستا می دهد و اگر اهل ماجراجویی هستید و عاشق سرما، زمستان بهترین زمان برای سفر شما به یاسه چای است.
 
راه های دسترسی به یاسه چای
به طور کلی سه راه اصلی برای رسیدن به این روستا وجود دارد .  
۱ – از اصفهان باید به شهر تیران و از آنجا به این روستا رفت. 
۲ – از شهر کرد به شهر سامان و سپس به پل زمان خان  و بعد در مسیر شمال به سمت روستا وارد شوید.
۳ – از شهر چادگان به سمت سد زاینده رود و در ادامه مسیر به سمت جنوب شرق به این روستا می‌رسید. 
 

اقامت گاه های بوم گردی یاسه چای

یاسه چای به شما امکان تجربه شب مانی و اقامت در حاشیه زاینده رود را می‌دهد. خوشبختانه تعدادی خانه‌ محلی برای این موضوع تجهیز شده اند. در حال حاضر سه اقامتگاه بوم گردی در یاسه چای وجود دارند که از طریق تماس با شماره های زیر می‌توانید برای اقامت خود هماهنگ کنید: 
اقامتگاه بوم گردی گل آقا ۰۹۱۳۳۳۲۲۶۰۱
اقامتگاه بوم گردی صد لاله ۰۹۱۳۲۸۹۰۸۱۰
اقامتگاه بوم گردی قشقایی ۰۹۱۳۳۳۱۶۸۰۵
هم چنین در تابستان باغ های گردشگری هم دایر هستند که می توان برای هماهنگی با اقامتگاه بوم گردی «قشقایی» و باغ گردشگری اِل سُوَن با شماره ۰۹۱۳۲۸۵۳۴۷۴ تماس گرفت.
مطالب مرتبط :

۲ نظر در “ پاییز گردی در سرپوشیده ترین روستای ایران

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

back to top